Wat kunnen wij in ’s hemelsnaam van hèn leren?

In Ghana zijn talloze door het Westen ondersteunde NGO’s werkzaam: drinkbaar water, veilig en voedzaam eten, women empowerment, herbebossing, educatie, medische zorg, …
Omgekeerd hebben de Ghanezen niet echt hulpprojecten in Europa, hun riskante soloprojecten om hier legaal of illegaal een leven op te bouwen niet te na gesproken.
Als ik dan beweer dat wij ook van hèn kunnen leren, kan ik meestal niet in een-twee-drie uitleggen wat. En hoeveel sympathie mensen ook hebben voor het gelijkwaardigheidsprincipe dat Lifeschool uitdraagt, het lijkt niet vanzelfsprekend om aan te nemen dat wij überhaupt iets van hen kunnen leren: zij die permanent de steun van het Westen nodig hebben om te overleven, zij die hun leven wagen in lekke bootjes…
Uiteraard zijn ze onze meerdere in de kunst van het overleven, maar aan deze vaardigheid hebben wij niet zoveel, want we zijn een welvarend land.
Dus geraken we doorgaans niet veel verder dan de clichés:  wij kunnen een voorbeeld nemen aan hun je-m’en-foutisme en aan hun goedgeluimdheid ondanks hun miserie, vooral als mogelijke oplossing of tegengif voor onze eigen burn-outs en depressies.

Achterhalen wat we ècht van hen kunnen opsteken, ìs niet gemakkelijk. En als we het al denken te weten, dan gaat het eigenlijk niet om een weten, maar eerder om een voelen dat moeilijk te verwoorden valt.

Een poging dan maar?
Zij tonen ons hoe we als mens een onderdeel zijn van een geheel: zij voelen zich onafgescheiden van een groep, een familie, een community en bij uitbreiding zelfs het hele universum.  Hun manier van zijn etaleert permanent gedeelde menselijkheid en een gemeenschapsgevoel dat haaks staat op ons doorgedreven individualisme.

Niettegenstaande de culturele taboes, die bij overtreding zelfs verstoting tot gevolg kunnen hebben en in de media gretig belicht worden door avontuurlijke reizigers/journalisten, heb ik in de loop der jaren vaak versteld gestaan van hun zeer grote maatschappelijke tolerantie.  Schend je je neus, je schend je gezicht! Misstappen worden vergeven; iedereen kan zijn wie hij is, zolang hij/zij het niet te bont/openbaar maakt; bij conflicten wordt àlles in het werk gezet om gezinnen, buren en families samen te houden, altijd in het belang van de kinderen.

Maar neem de slavernij, neem de kolonisatie, neem nu … :  nooit hebben we oog gehad voor de fijnmazige sociale structuren die vormgeven aan Afrika’s authentieke ziel.
Het Westen was er slechts om winst maken – of het nu om slaven, rubber, goud of zieltjes ging- en voelde zich geen onderdeel van een stam of land. In hun verwoede veroveringsdrang vertrapten de kolonisators die onzichtbare sociale structuren, de lokale wetten incluis, die zelfs werden afgeschaft of verboden.
Van sedert de dekolonisatie tot op heden probeert men Afrika te helpen en democratieën te installeren. De corruptie is echter de enige echte heersende top-down-and-back beleidsvorm.  Niet verwonderlijk: politie, justitie, parlement, verkiezingen, etc. zijn westerse uitvindingen. Ze stroken niet met de Afrikaanse mindset, ze zijn niet compatibel met het in elke Afrikaan levende authentieke gevoel van mens-zijn in een groep met een natuurlijke hiërarchie.
Westerlingen hebben nul voeling met de impact van deze hiërarchie op een individu en op een samenleving.  Doen wij er niet alles aan om vooral niet als kuddedier gezien te worden?  Ons hele wezen is afgestemd op individualisme.
Mochten we ook binnen de context van het ontwikkelingswerk de enorme sociale schade onder ogen kunnen en durven zien die het Westen aangericht heeft, dan zouden we misschien kunnen begrijpen waarom ze het niet redden met onze goedbedoelde oplossingen.
Mochten de Ghanezen en bij uitbreiding alle Afrikanen hun eigen zwarte authentieke identiteit terugvinden, waarbij iedere Afrikaan een onafscheidelijk onderdeel is van een grote zwarte Afrikaanse ziel… een diepgaande en blijvende kentering zou het gevolg zijn.

Gelukkig is niet alles verloren gegaan, er is nog genoeg om van te leren!
Als je Ghana gaat bezoeken of als je hier met Ghanezen of Afrikanen te maken hebt, tracht gewoon je denken en oordelen uit te schakelen.
Ontdek totaal andere sociale structuren:  van Chiefs en Queen mothers die de plak zwaaien, tot de manier van zorgen en omgaan met ouderen en kinderen.
Neem de subtiele communicatie waar, die zich afspeelt binnen een voor ons onzichtbare magische realiteit: bijvoorbeeld het taboe dat rust op dagen waarop je de rivier niet in mag, zodat de rivier wekelijks een dagje voor zichzelf heeft, of de integratie van de immer op ons toekijkende voorouders.
Word gewoon stil en na verloop van tijd voel je je deel worden van het ragfijn netwerk dat hen verbindt.

Dàt en nog veel meer kunnen we van hèn leren. Maar stel dat we ons gewoon al zouden kunnen bewust worden van ons eigen moordend individualisme?  Stel dat we dankzij hen leren denken en zijn als een volwaardig en verantwoordelijk onderdeel van een geheel – of het nu onze familie, ons werk, onze stad of onze planeet is…
Op termijn zouden we daar allemaal wel bij varen.

https://ibw21.org/video-audio/ghana-offers-african-americans-caribbean-people-the-right-of-return-the-right-of-abode-in-2019/?fbclid=IwAR19Ik68JKhjIFq1F_SilNyk8arCO4qyY_2ZeRxvt9qmtPcO39J88WvsbX0

 

 

Advertenties

Over Christine Moreel

Living in Belgium as well as in Ghana (West-Africa), am in a privileged position to learn about the differences as well as the similarities between the heart, soul and mind of black and white people. Sooo interesting!
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

2 reacties op Wat kunnen wij in ’s hemelsnaam van hèn leren?

  1. Bart zegt:

    Mooi gezegd! xxx

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s