Afrikaanse magie (part 2)

op de markt vind je talrijke verkopers van attributen voor tovenaars, spiritual healers en fetisj-priests

op de markt vind je talrijke verkopers van attributen voor tovenaars, spiritual healers en fetisj-priests

‘Een geval van collectieve hysterie bij tienermeisjes’, was een reactie die ik toegefluisterd kreeg op het vorige blogbericht ‘Jonge heksen’’.
Met het verhaal van de ‘Jonge heksen’ had ik u zoals gewoonlijk op de hoogte willen brengen van het reilen en zeilen in onze partnerschool, maar ik had vooral ook een glimp willen werpen op de –voor ons westerlingen- surreële belevingswereld van onze zwarte medemens.
Wat op school gebeurd is, mag dan al eenvoudig psychologisch te verklaren vallen, het neemt niet weg dat de Afrikaanse mens in een realiteit leeft die bevolkt is met heksen en tovenaars, massa’s geesten, zeemeerminnen en saters en waarin hij gebukt gaat onder vervloekingen en betoveringen.
Deze magische realiteit openbaart zich slechts aan ons, westerlingen, op het moment dat we niet langer ‘kritisch zijn’ (lees: be- en veroordelen vanuit ons westers denken), dat we onze eigen belevingswereld niet langer als de norm zien en dat we het kunnen nalaten om opinies te formuleren.
Ginds voer ik mijn mezelf opgelegde taken uit en naast mijn hart, hou ik voor de rest mijn ogen en oren open, zoals immer nieuwsgierig naar de wereld van de geest.

Attributen voor tovenaars: prachtig pelsje..

Attributen voor tovenaars: prachtig pelsje..

Een jongen die ik had leren kennen via vrienden was sedert enkele maanden terug uit Libië na een jarenlang werkverblijf. Libië is een belangrijk uitwijkland voor Ghanezen. Nog geen 30 jaar oud en met een pak geld op zak dat zo snel mogelijk moest ‘geïnvesteerd’ worden, had hij zijn vader een bescheiden elektrozaakje helpen opstarten en voor zichzelf had hij een ontzettend rappe motor gekocht.
De jongen ging nu zelfs geen 100m meer te voet. Dagelijks zagen we hem ontelbare keren aan een ijzingwekkende snelheid en zonder helm voorbij schuren op het stuk ‘echte weg’ voor ons deur. Iedereen sprak erover dat de jongen gevaarlijk bezig was. Zelfs zijn vrienden maanden hem aan om rustiger te rijden, maar het haalde niets uit. Hij kon het gewoon niet hebben dat er een wagen of een truck of wat dan ook vòòr hem reed. Dag in dag uit kon je hem behendig en ongelooflijk snel zien slalommen en overal voorrang forceren.
Twee maand geleden gebeurde er wat er kansberekeningsgewijs bijna niet anders kon dan gebeuren.
De jongen werd bewusteloos van straat gehaald en zwaar gewond aan het hoofd en de knieën naar de spiritual healer gebracht. Nadat de spiritual de open kniebreuken had behandeld, had hij de oudere broer van de jongen gesommeerd om hem naar het hospitaal te brengen voor zijn hoofd. De bewusteloze jongen stierf onderweg in de taxi.

Attributen voor tovenaars: speur eens wat je allemaal terugvindt.. een apenhand, een slangenkop..

Attributen voor tovenaars: speur eens wat je allemaal terugvindt.. een apenhand, een slangenkop..

Enkele dagen later zaten we samen met de vrienden en een (volle) broer van de overleden jongen.
Hoe verdrietig we ook waren, niemand van ons was echt verrast dat de jongen verongelukt was: ik alvast niet omdat ik ontelbare keren had gezien hoe hij het noodlot tartte en zijn vrienden en familie evenmin omdat hij vervloekt bleek door de eerste vrouw van zijn vader.
Zijn vader leeft samen met 2 vrouwen en de jongen was een product uit het huwelijk met zijn tweede vrouw. De opbrengst van het elektrowinkeltje zou aldus zijn eigen moeder, broers en zussen ten goede komen en niet zijn vaders eerste vrouw noch haar kinderen.
Iedereen was het erover eens dat de eerste vrouw uit pure jaloezie naar de shrine* was gegaan om een ritueel te laten uitvoeren om de zoon te doden.
Ik hoorde hun vertellingen aan en hoe de jongen zo lang in Libië had afgezien voor niets.
Naar het einde van de avond toe durfde ik het aan om te vragen of ze wel zeker waren dat de jongen vervloekt was geweest.

in de wachtzaal

in de wachtzaal

One hundred and twenty procent sure! Zo zeker als dat ik hier sta!’ zei de broer met overslaande stem.
Ik zweeg in alle talen, dus ook dat ik van mening was dat de jongen gestorven was uit roekeloosheid.
‘En ik ga je meer zeggen,’ ging de broer verder, een eigenaardig soort zelfzekerheid uitstralend: ‘ .. Er is een fout gebeurd!’
’Een fout?’
‘Het had IK moeten zijn! IK had nu dood moeten zijn en niet mijn broer. God hebbe zijn ziel..’
Hij liet zich machteloos tegen de muur vallen en zijn betraande gezicht blonk in het maanlicht.
‘Het zit zo,’ zei hij langzaam, ‘ik ben zelf zondag nog naar de shrine geweest..’
De vrienden bogen hun hoofd alsof ze alles al begrepen hadden.
Mijn hart voelde weeïg van compassie met de broer, maar mijn nieuwsgierigheid porde mijn durf.
‘Waarom ben je zondag naar de shrine geweest?’
‘Gewoon.. om uitleg te vragen over mijn leven.’
Niemand verroerde nog, ieders hoofd leek diep weggezonken ergens tussen schouders.
Met een stemmetje dat ook voor mezelf bijna onhoorbaar was, stelde ik een vraag waarvan ik niet zeker was of ik ze mocht stellen: ‘Heeft de fetisj priest misschien voorspeld dat jij zou sterven?’
‘Dat is het juist’ antwoordde de broer nors, ‘hij heeft dat net NIET gedaan!’
De lange, geladen stilte die volgde, leek niet te eindigen. Het leek voor hem vanzelfsprekend dat ik dit zondermeer begreep. Eén verkeerde reactie en ik ben schaakmat, schoot er door mijn hoofd.

Dr. Foto

Dr. Foto

Maar plots ontspande hij zich: ‘My dear sister, you’re one of us..! Ik zal het je uitleggen.’
Op haast onderwijzende toon begon hij: ‘Als je naar de shrine gaat en er is rondom je een sterfgeval op komst, dan wordt je dat medegedeeld. De ènige uitzondering hierop is wanneer JIJZELF degene bent die zal sterven.’
Waren het de emoties of de angst om iets verkeerd te zeggen of de verwarring, maar ik was niet meteen mee met zijn uitleg. Mijn gefrons moet me verraden hebben, want hij ging goedmoedig verder:
‘Ik was bij de shrine 2 dagen voor mijn broers dood. Indien het de bedoeling was geweest dat mijn broer zou sterven, dan had de fetisj mij verteld dat er iemand in mijn naaste familie zou sterven. Maar hij heeft niets gezegd over een naderend sterfgeval, terwijl mijn eigen broer gestorven is.. dit betekent dus dat de vrouw mij vervloekt heeft en ik degene ben die had moeten sterven.’
Gesmoorde snikken ontsnapten nu uit zijn in mijn ogen groot babyhoofd.
‘Maar je zei toch dat de vloek uit jaloezie was op je broer? Dus waarom had jij dan moeten sterven?’
Ik was nu helemaal mee in zijn denkwereld.
Maar toch nog niet genoeg.
‘Indien die fout niet was gebeurd, dan was IK gestorven en dan zou de eerste vrouw van mijn vader minder verdacht zijn geworden van de vervloeking dan dat ze nu is, want ik ben niet degene die met het grote geld gekomen is. Terwijl we qua verdriet en verlies allemaal hetzelfde getroffen zouden zijn geweest.’
’Tenzij… ‘ en ik zag hoe hij diep nadenkend in zijn haar krabde ‘.. tenzij de fout is gebeurd omdat mijn broer een veel gemakkelijker doelwit was voor de dood. Zo hard als hij altijd op zijn motor reed, was het een koud kunstje voor de dood om hem te laten sterven.’

*shrine: een soort heiligdom waar een afgod aanbeden wordt. De god kan aan steen zijn of een pop of een altaartje.. Meestal is het een voorwerp dat met de hand gefabrikeerd werd. Soms is het voorwerp al van generatie op generatie doorgegeven. Het heiligdom wordt onderhouden en beheerd door een fetisj-priest en zijn familie. De shrine geeft informatie via de priest, die vooraf gezegd heeft wat je moet meebrengen alvorens hij de shrine voor jou raadpleegt: b.v. een geit of kippen om te offeren en geld.

Over Christine Moreel

Living in Belgium as well as in Ghana (West-Africa), am in a privileged position to learn about the differences as well as the similarities between the heart, soul and mind of black and white people. Sooo interesting!
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s